Autor: Troy Jensen,

Przewodnik architektoniczny - Właściwy projekt systemu konferencyjnego

Na różnych targach i spotkaniach branżowych często słyszę taki komentarz „Gdybym tylko wiedział to, co wiem teraz”. Co ciekawe, zazwyczaj nie dotyczy to technologii wykorzystanej w przestrzeni konferencyjnej, ale odnosi się bardziej do podstawowego projektu budynku i jego wpływu na jakość dźwięku oraz obrazu konferencyjnego.

Na różnych targach i spotkaniach branżowych często słyszę taki komentarz „Gdybym tylko wiedział to, co wiem teraz”. Co ciekawe, zazwyczaj nie dotyczy to technologii wykorzystanej w przestrzeni konferencyjnej, ale odnosi się bardziej do podstawowego projektu budynku i jego wpływu na jakość dźwięku oraz obrazu konferencyjnego.

Shure MXA910 jest odpowiedzią na odwieczne pytanie, czy mikrofony muszą znajdować się na stole konferencyjnym. Przed tym produktem zazwyczaj odpowiedź brzmiała „TAK”, jeśli celem było uzyskanie zrozumiałego głosu. MXA910 jest macierzowym mikrofonem kierunkowym, który jest montowany na suficie i wyposażonym w technologię Steerable Coverage. Jego regulowany wzór biegunowy pozwala na dopasowanie obszaru odbioru dźwięku w celu zgrania go z istniejącą strukturą pomieszczenia konferencyjnego. Posiada on też możliwość zapamiętywania presetów ustawień, które mogą być następnie wczytywane, gdy konfiguracja pomieszczenia musi ulec zmianie. Ten mikrofon może też pomóc w ograniczeniu odbieranych szumów otoczenia przez zawężenie swojego działania jedynie do tych obszarów pomieszczenia, gdzie wskazano miejsca odbioru mowy i pominięcie obszarów, w których nie ma źródeł dźwięku, na których nam zależy. Takie rozwiązanie poprawia stosunek dźwięku bezpośredniego do dźwięku otoczenia, co przekłada się na lepszą zrozumiałość mowy. Dodatkową zaletą mikrofonu MXA910 jest brak konieczności wiercenia otworów w stołach oraz/lub podłodze w celu przeprowadzenia niezbędnego okablowania.

Wielkość i kształt pomieszczenia, jego adaptacja akustyczna, a także urządzenia z grupy HVAC (grzewcze, wentylacyjne oraz klimatyzacyjne) są ważnymi elementami mającymi wpływ na prawidłowe zainstalowanie oraz działanie dźwiękowego systemu konferencyjnego. Idealnym rozwiązaniem podczas projektowania przestrzeni konferencyjnej byłoby skorzystanie z pomocy i usług profesjonalistów z różnych dziedzin, w szczególności inżyniera odpowiedzialnego za sprawy mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne, a także konsultantów w zakresie właściwości akustycznych oraz audiowizualnych. Jednak często jesteśmy proszeni o pomoc w uruchomieniu systemów konferencyjnych, w przygotowaniu których nie brali udziału kluczowi profesjonaliści. W przypadku tych przestrzeni, gdzie właściciel lub architekt podjęli się ich samodzielnego zaprojektowania, możemy zaoferować następujące wytyczne oraz pomysły na rozwiązania, aby pomóc w przezwyciężeniu różnych problemów.

Jednym z najtrudniejszych wyzwań, na jakie napotykamy, jest bardzo wysoki poziom hałasu otoczenia zwykle spowodowany źle zaprojektowanym systemem HVAC (szeroko rozumianej klimatyzacji). Krzywe hałasu są popularnym sposobem pomiaru i definiowania szumów otoczenia w wolnych budynkach i przestrzeniach. Ich celem jest stworzenie reprezentacji w postaci jednej wartości wyrażającej pełne spektrum dźwięku.

Istnieje wiele różnych metod oceny hałasu w celu określenia poziomu szumów w pomieszczeniu, włączając w to krzywe Noise Criteria (NC), Noise Criteria Balanced (NCB), Room Criteria (RC), Preferred Noise Criteria (PNC) oraz Noise Rating (NR). Na potrzeby tej dyskusji skupimy się na ocenie NC (Noise Criteria).

 

Ocena Noise Criteria (NC) przestrzeni jest określana przez najniższą krzywą, która nie jest przekraczana przez mierzone widmo oraz dowolny punkt w zakresie częstotliwości audio. Oceny NC są klasyfikowane w krokach co 5.

Systemy klimatyzacji (HVAC) powodują obecność szumów, które możemy podzielić na dwie grupy: szumy mechaniczne, które generują same urządzenia klimatyzacyjne oraz szumy, które powstają w wyniku przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych. Szumy mechaniczne generowane przez wentylatory, układy chłodzenia, pompy czy zwilżacze urządzeń można ograniczyć przez umieszczenie urządzeń klimatyzacyjnych możliwie najdalej od przestrzeni konferencyjnej. Niestety nie jest to zwykle możliwe w już ukończonym budynku.

Można jednak zmniejszyć szumy, które powstają w wyniku szybkiego przepływu powietrza w instalacji klimatyzacyjnej. Poprzez zwiększenie przekrojów kanałów klimatyzacji (z ich dodatkowym obłożeniem materiałami dźwiękochłonnymi) można zapewnić utrzymanie temperatury w pomieszczeniu, przy jednoczesnym zmniejszeniu prędkości przepływu powietrza. Idealnie, gdy zostanie uzyskany wskaźnik NC wynoszący 30 lub mniej w przestrzeniach konferencyjnych, gdzie jest wykorzystywany system audiowizualny z działającymi mikrofonami. Ocenie pod kątem hałasu - w odniesieniu do długości i przekroju - powinny zostać poddane zarówno kanały dolotowe jak również powrotne.

Wielkość oraz kształt pomieszczenia, które jest projektowane, powinny być naocznie sprawdzone pod względem funkcji oraz wykorzystania. Tam, gdzie pozwala na to powierzchnia ściany, należy zastosować materiały akustyczne. Obecnie dostępnych jest wiele różnego typu rozwiązań w zakresie poprawy akustyki pomieszczeń, dzięki czemu można stworzyć bardziej obojętną akustycznie salę konferencyjną z równoczesnym zachowaniem atrakcyjności i estetyki wnętrza.

Aktualne trendy wykorzystywania szklanych ścian w salach konferencyjnych, które cechują się wysokim współczynnik odbijania fali dźwiękowej sprawia, że pomieszczenie cechuje się dużym pogłosem, a jednocześnie zostaje zmniejszona powierzchnia ścian do adaptacji akustycznej. Z tego też powodu należy rozważyć wykorzystanie każdej dostępnej powierzchni ściany do jej zabudowy materiałami akustycznymi. W takiej sytuacji celowe może być zastosowanie sufitów oraz wykładzin, które cechują się pochłanianiem dźwięku.

Konstrukcja ścian sal konferencyjnych jest kolejnym istotnym czynnikiem. Na ich rodzaj często mają wpływ funkcje sąsiednich pomieszczeń. Jeśli przestrzeń konferencyjna sąsiaduje z pomieszczeniem ze sprzętem mechanicznym, będzie ona wymagała zastosowania ścian o wyższej klasie tłumienia dźwięków (Sound Transmission Class - STC) niż w przypadku, gdy na przykład sąsiaduje ze schowkiem. W aspekcie izolacji akustycznej należy też dokładnie rozważyć takie elementy jak drzwi oraz okna. Dopasowanie klasy STC ścian pomieszczenia konferencyjnego jest ważnym kryterium do uzyskania oczekiwanego współczynnika Noise Criteria (NC).

Czasami źródło dokuczliwego hałasu znajduje się na zewnątrz budynku i mogą nim być urządzenia mechaniczne, syreny czy ruch uliczny. Te źródła uporczywego hałasu (za ścianami / oknami) powinny być brane pod uwagę przy określaniu, gdzie na planie piętra zlokalizować przestrzeń taką, jak sala konferencyjna, dla której szumy mają znaczenie krytyczne.

Niektóre rozwiązania adaptacji akustycznej są zalecane do zastosowania wobec ścian pomieszczenia konferencyjnego już na etapie ich projektowania. Dobrym punktem startowym powinno być zagospodarowania w tym celu około 50% powierzchni ścian. Może to być zastosowanie tradycyjnych rozwiązań w postaci odpowiednich paneli czy też grubych filcowych okładzin ściennych. Takie postępowanie może znacznie przyczynić się do poprawy jakości dźwięku podczas konferencji.

Zastosowanie wielu warstw suchej zabudowy lub półsztywnego wypełnienia z włókna szklanego poprawia współczynnik STC ścian. Należy wybrać odpowiednie materiały, z jakich mają być wykonane ściany pomieszczenia konferencyjnego, uwzględniając charakter sąsiednich pomieszczeń i akceptowalny poziom przenikania dźwięków między tymi przestrzeniami.

Matrycowy system mikrofonowy ze sterowaniem wiązki, taki jak sufitowy mikrofon matrycowy MXA910 oraz stołowy mikrofon matrycowy MXA310 są w stanie znacznie izolować nadmierne szumy powodowane przez urządzenia klimatyzacyjne (HVAC). Ich sterowalne charakterystyki kierunkowości mogą być ogromnie pomocne w modernizowanych pomieszczeniach, w których zastosowanie rozwiązań odnoszących się do ich konstrukcji jest ograniczone.

Zastosowanie wielu warstw suchej zabudowy lub półsztywnego wypełnienia z włókna szklanego poprawia współczynnik STC ścian. Należy wybrać odpowiednie materiały, z jakich mają być wykonane ściany pomieszczenia konferencyjnego, uwzględniając charakter sąsiednich pomieszczeń i akceptowalny poziom przenikania dźwięków między tymi przestrzeniami.

Mikrofon MXA310 z łatwością obejmuje obszar, który zwykle wymaga użycia przynajmniej czterech mikrofonów, a tym samym zmniejsza on liczbę otworów i urządzeń wymaganych na stole konferencyjnym. To stacjonarne urządzenie, które zawiera w sobie kilka kapsuł mikrofonowych, posiada możliwość wyboru wielu wzorów biegunowych – włączając w to unikatową charakterystykę toroidalną, a także możliwość ukierunkowania listków odbioru dźwięku. Dostępność rozwiązania zmian wzoru biegunowego już po zainstalowaniu mikrofonu pozwala na zoptymalizowanie obszaru odbioru dźwięku i uzyskanie wysokiego poziomu izolowania szumów otoczenia, nawet w przypadku zmieniających się konfiguracji pomieszczenia konferencyjnego.

Steerable array microphone systems, such as the Shure ceiling-mounted MXA910 and table-mounted MXA310, are capable of rejecting excessive HVAC noise. Their steerable pickup patterns can be a huge help in retrofitted rooms where construction options are limited.

Sieciowe systemy konferencyjne, automatyczne miksery oraz systemy bezprzewodowe z obsługą Dante mogą obecnie współpracować ze sobą. Dzięki temu można istotnie zmniejszyć liczbę oraz rodzaje potrzebnych przewodów, a w wielu przypadkach zupełnie je wyeliminować. To ogranicza potrzeby w zakresie tworzenia infrastruktury połączeniowej i oznacza mniej wykonanych otworów w meblach oraz ścianach. Wszystko to przyczynia się do poprawy wydajności akustycznej i obniżenia kosztów instalacji w odniesieniu do podstawowych prac budowlanych wymaganych w przypadku instalowania innych systemów.

Użycie bezprzewodowych rozwiązań bezprzewodowych z obsługą Dante takich jak systemy Shure MXW oraz ULX-D zapewnia możliwość wykorzystywania mikrofonów w dowolnym miejscu, bez konieczności zmiany istniejącej infrastruktury architektonicznej. Wyeliminowanie konieczności wiercenia otworów w ścianach i meblach pozwala zachować pierwotną estetykę pomieszczenia i jej integralność akustyczną, przy równoczesnym zapewnieniu czystego i zrozumiałego dźwięku.

Właściwe zastosowanie zaawansowanej technologii audio może złagodzić niektóre problemy architektoniczne i inżynieryjne, które zostały opisane wcześniej. Idealnie, jeśli źródło problemu zostanie wyeliminowane na etapie projektowania i budowania obiektu i tych przestrzeni, tak aby technologia mogła zapewnić najwyższe rezultaty działając zgodnie ze swoim przeznaczeniem.

Specjalista w zakresie projektowania akustycznego i kontroli nad hałasem, a także specjalista ds. wdrożeń Patty Gaus, dyrektor w firmie Gaus & Associates Sound Control Solutions ze St. Louis zauważa, że gdy system konferencyjny nie działa właściwie, właściciel zazwyczaj wskazuje na problemy ze sprzętem oraz/lub niekompetencję dostawcy systemu. Jednakże bardzo często prawdziwym sprawcą problemów jest złożona konstrukcja pomieszczenia oraz sposób wykończenia wnętrza obiektu i sali konferencyjnej. Niestety, gdy przestrzeń jest w trakcie projektowania, niewiele uwagi poświęca się temu, jak będzie ona brzmieć i te kwestie pozostają daleko w tyle za tematami związanymi z estetyką.

Gaus zgadza się, że rzadko system audiowizualny może funkcjonować samodzielnie bez zastosowania jakiegoś rodzaju materiałów pochłaniających dźwięk. Podczas gdy dywan, meble tapicerowane, specjalny sufit podwieszany lub zasłony pozwalają uzyskać lepszą wydajność systemu, to w celu zapewnienia jego optymalnego działania w danym pomieszczeniu należy zastosować szereg dodatkowych dedykowanych aplikacji akustycznych. Te rozwiązania najlepiej wdrażać na etapie projektowania - ale jest to luksus, który nie zawsze mamy.

Procesor dźwięku Shure P300 IntelliMix zapewnia automatyczne miksowanie dla maksymalnie ośmiu kanałów mikrofonów sieciowych, włączając w to mikrofony bezprzewodowe. Jego niewielkie wymiary pozwalają na jego dyskretne zamontowanie pod blatem stołu, w szafce, za ekranem lub w statywie rack. To upraszcza instalację przez zminimalizowanie wymagań w zakresie infrastruktury, przygotowania przepustów, otworów w ścianach czy skrzynek przyłączeniowych.

Po tym, jak zostaną już zrealizowane podstawowe funkcje budynku, wówczas praktycznie niemożliwe (z przyczyn finansowych oraz/lub logistycznych) jest dokonanie zmian niezbędnych do osiągnięcia odpowiedniej wydajności konferencyjnego systemu dźwiękowego. Zawsze najlepiej jest skorzystać z usług specjalistów odpowiedzialnych za sprawy mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne, a także konsultantów w zakresie właściwości akustycznych oraz audiowizualnych, aby uzyskać pomoc w sprawie niektórych szczegółów dotyczących projektowania sal konferencyjnych. Przedstawione powyżej informacje powinny w istotnym stopniu pomóc w uniknięciu błędów podczas projektowania kolejnej przestrzeni konferencyjnej.

O autorze

Troy Jensen

A 30-year Audio/Video industry veteran, Troy has held numerous high-level consulting and management positions focusing on architectural acoustics, system design, and project & business management. He is also certified on several computer modeling and evaluation techniques for AV sound spaces, which is particularly helpful when serving as a guest lecturer in the Yale School of Drama M.F.A. program for Technical Design and Production.

Produkty w tym artykule

Powiązane treści

Znajdź rozwiązanie