Pozycjonowanie mikrofonu: Bębny i instrumenty perkusyjne

Omikrofonowanie zestawu perkusyjnego – Zestaw perkusyjny jest jednym z najbardziej skomplikowanych źródeł dźwięku do nagrania. Chociaż istnieje wiele różnych metod, niektóre wspólne techniki oraz zasady należy poznać i stosować. Ponieważ różne części zestawu cechują się zupełnie innym brzmieniem, powinny być one rozpatrywane jako indywidualne instrumenty lub przynajmniej jako niewielkie grupy danego typu: bęben basowy, werbel, tom-tomy, talerze oraz instrumenty perkusyjne.

Określone właściwości mikrofonu są niezwykle istotne w kontekście jego użycia wobec bębnów. Zakres dynamiki – bębny są w stanie generować bardzo wysokie poziomy ciśnienia akustycznego (SPL). Mikrofon musi być w stanie odbierać te poziomy. Mikrofon dynamiczny cechuje się zwykle obsługą większego zakresu poziomu SPL niż mikrofon pojemnościowy. W specyfikacji mikrofonu pojemnościowego należy sprawdzić najwyższy dopuszczalny poziom SPL. W przypadku bliskiego omikrofonowania powinno ono wynosić przynajmniej 130 dB.

Kierunkowość – ponieważ chcemy rozważać każdą część zestawu perkusyjnego jako indywidualny instrument, każdy bęben powinien posiadać swój własny mikrofon. Z tego względu, że mikrofony znajdują się blisko siebie, na poszczególnych bębnach może pojawić się efekt interferencji. Wybór mikrofonów, które ograniczają obecność sąsiednich dźwięków docierających pod pewnymi kątami i umieszczenie ich we właściwy sposób może mieć decydujące znacznie w uzyskaniu znakomitego miksu perkusji z minimalnymi problemami przesunięć fazowych. Efekt zbliżeniowy – mikrofony jednokierunkowe mogą mieć nadmiernie uwydatnioną charakterystykę w zakresie niskich częstotliwości, gdy są umieszczone bardzo blisko bębnów.

Podcięcie niskich częstotliwości w mikrofonie lub w mikserze pozwoli uniknąć „zmulonego” brzmienia. Jednakże efekt zbliżeniowy może także uwypuklić niskie częstotliwości, jeśli jest to pożądane. Może to być także wykorzystane do efektywnego ograniczenia obecności odległych źródeł niskich częstotliwości.

Najczęściej zestaw perkusyjny jest izolowany w oddzielnym pomieszczeniu w celu uniknięcia przesłuchów do mikrofonów innych instrumentów. W profesjonalnych studiach nagrań powszechne jest podwyższenie zestawu perkusyjnego ponad podłogę. To pozwala ograniczyć transmisję niskich częstotliwości przez podłogę. Poniżej przedstawiono podstawy dla indywidualnego omikrofonowania elementów zestawu perkusyjnego:

Bęben basowy

Microphone Placement on a Bassdrum



Zadaniem tego bębna w większości utworów muzycznych jest zapewnienie wyraźnych dawek energii skupionych w zakresie niskich częstotliwości, które pozwalają na określenie podstawowego schematu rytmicznego utworu. Energia bębna basowego jest głównie zogniskowana w dwóch obszarach: bardzo niskim brzmieniu oraz „ataku”.

Chociaż zależy to od danego bębna, atak zwykle mieści się w zakresie od 2,5 do 5 kHz. Przeznaczony do tego celu mikrofon powinien charakteryzować się dobrą charakterystyką w zakresie niskich częstotliwości i pewnym wzmocnieniem w paśmie ataku, chociaż to ostatnie może być łatwo osiągnięte przy użyciu korektora barwy. Mikrofon powinien być umieszczony w bębnie w niewielkiej odległości (2,5 do 15 cm) od membrany z pedałem. (Zobacz pozycję D na ilustracji w dalszej części strony.) Słabszy efekt „slap” zapewni wstawienie mikrofonu w otwór membrany biernej (zobacz ilustrację 8.)


 

Werbel

Drum Microphone Positioning Snare



Jest to najbardziej przebijający się bęben w zestawie i praktycznie zawsze określa tempo. W nowoczesnej muzyce zwykle wskazuje miejsca, w których należy klaskać w dłonie! Jest to niezwykle transjentowy bęben z dźwiękiem bez lub z niewielkim wybrzmiewaniem. Jego energia ataku jest skupiona w zakresie 4 – 6 kHz. Zazwyczaj werbel jest omikrofonowany od strony membrany górnej przy jej krawędzi i z wykorzystaniem mikrofonu kardioidalnego lub superkardioidalnego.


 

Hi-Hat

Drum Microphone Positioning Hi Hat



Te talerze służą zasadniczo do uzyskiwania krótkich, zwartych i wysoko brzmiących dźwięków, które pozwalają na lepsze poczucie rytmu. Po ich otwarciu można też uzyskiwać bardziej luźne brzmienie. W wielu przypadkach mikrofony overhead zapewniają wystarczająco dużą skuteczność w odniesieniu do hi-hat, co eliminuje potrzebę używania oddzielnego mikrofonu dla niego.

Jeśli jest to konieczne, mikrofon należy umieścić z dala od podmuchu powietrza, który pojawia się, gdy hi-hat zostaje zamknięty i w odległości około 10 centymetrów od talerza. Powinien być to dobry punkt do poszukiwań najlepszego brzmienia. (Zobacz pozycję G na ilustracji z prawej strony oraz ilustrację 10.) Prostsze metody omikrofonowania perkusji są stosowane wobec zestawów jazzowych oraz we wszystkich innych aplikacjach, gdzie pożądane jest uzyskanie otwartego, naturalnego brzmienia zestawu. Używanie kilku mikrofonów nad danymi sekcjami jest tu regułą. Również jeden wysokiej jakości mikrofon umieszczony w pewnej odległości z przodu całego zestawu może w zadowalający sposób zebrać brzmienie instrumentu w połączeniu z odpowiednim poziomem akustyki pomieszczenia. Dodatkowe mikrofony mogą posłużyć do wzmocnienia brzmienia określonych elementów zestawu, które są używane znacznie częściej.


 

Tom Tomy

Drum Microphone Placement fo Toms



Podczas gdy bęben basowy oraz werbel określają podstawowy rytm w dolnym i górnym paśmie, tom-tomy to kilka bębnów nastrojonych od wysokich tonów do niskich, gdzieś między werblem a centralą. Są one głównie używane do podkreślenia łączników, ale też ich brzmienie może być stałym elementem struktury rytmicznej.

Zakres ataku jest podobny do werbla, jednak znacznie częściej z dłuższym wybrzmieniem. Nad krawędzią membrany każdego z tomów można użyć indywidualnych mikrofonów kierunkowych, a ich panoramę należy ustawić tak, aby uzyskać odpowiednie przestrzenne obrazowanie. W prostszej konfiguracji można umieścić jeden mikrofon nieznacznie powyżej i bezpośrednio nad dwoma tomami. (Zobacz pozycję E na ilustracji z prawej strony; zobacz ilustrację 11.)


 

Overheady

Talerze realizują wiele różnych funkcji brzmieniowych: od syczących szybkich wykrzykników rytmicznych do wyraźnych elementów struktury rytmicznej w zakresie wysokich częstotliwości. W każdym z przypadków ich energia brzmieniowa jest przeważnie skupiona w górnym paśmie.

Mikrofon pojemnościowy o płaskiej charakterystyce częstotliwościowej zapewnia precyzyjną reprodukcję tych dźwięków. Podcięcie niskich częstotliwości w mikrofonach overhead pozwala ograniczyć obecność dźwięków z innych instrumentów zestawu perkusyjnego, które to mogłyby powodować problemy fazowe podczas miksowania kanałów perkusji.

Typowym rozwiązaniem do odbierania dźwięków zestawu talerzy, z których korzysta perkusista, jest stereofoniczna para mikrofonów overhead. (Pozycja A oraz B).


 

Gdy dysponujemy ograniczoną ilością mikrofonów do nagrywania zestawu perkusyjnego, należy zastosować się do poniższych sugestii:

 Liczba mikrofonów  Alternatywna pozycja (pozycja na ilustracji)
 Jeden  Użyty jako “overhead” (5)
 Dwa  Bęben basowy oraz overhead (1 oraz 5)
 Trzy  Bęben basowy, werbel oraz overhead lub bęben basowy (1, 2 oraz 5)
 Cztery  Bęben basowy, werbel, high hat oraz overhead (1, 2, 3 oraz 5)
 Pięć  Bęben basowy, werbel, high hat, tom-tomy oraz overhead (1, 2, 3, 4 oraz 5)

 

Timbale, konga, bongosy

Pozycja mikrofonu
Brzmienie Komentarz
Jeden mikrofon skierowany w dół między parą bębnów, tuż nad górnymi membranami Naturalne Zapewnia pełne brzmienie z dobrym atakiem.

 

Tamburyn

Pozycja mikrofonu Brzmienie Komentarz
Jeden mikrofon umieszczony 15 do 30 cm od instrumentu. Naturalne Jeśli brzmienie jest za jasne, należy eksperymentować z odległością i kątami.

 

Steel Drums (steel pan)

Pozycja mikrofonu
Brzmienie Komentarz
Tenor Pan, Second Pan, Guitar Pan
Jeden mikrofon umieszczony 10 cm nad każdym z bębnów (pan)
Jasne, z wyraźnym atakiem Zapewnia przestrzeń do gry na instrumencie.
Mikrofon umieszczony pod instrumentem   Odpowiednia, jeśli używana wobec panu tenorowego lub drugiego. Zbyt basowe z nisko strojonymi panami.
Cello Pan, Bass Pan
Jeden mikrofon umieszczony 10 – 15 cm nad każdym z bębnów (pan)
Naturalne Może dublować górne pany do jednego mikrofonu.

 

Ksylofon, marimba, wibrafon

Pozycja mikrofonu
Brzmienie Komentarz
Dwa mikrofony skierowane w dół na instrument, około 45 cm nad nimi, w odległości około 60 cm od siebie lub pod kątem 135 stopni Naturalne Dwa mikrofony należy ustawić w panoramie dla efektu stereo. Zobacz rozdział „Techniki mikrofonowe stereo”.

 

Dzwonki

Pozycja mikrofonu
Brzmienie Komentarz
Jeden mikrofon umieszczony 10 -15 cm nad poprzeczkami. Jasne, z wyraźnym atakiem W celu uzyskania słabszego ataku można użyć pałeczek z gumowymi główkami zamiast metalowych. Plastikowe główki zapewniają umiarkowany atak.